چهارشنبه ۱۱ بهمن ۱۳۹۱ ساعت ۰۹:۲۲
PDF
گزارش کامل پنجمین هم اندیشی کارآفرینان اجتماعی در بنیاد

گزارش کامل پنجمین هم اندیشی کارآفرینان اجتماعی در بنیاد

پنجمین نشست تخصصی هم‌اندیشی کارآفرینان اجتماعی در تاریخ 18 دی ماه 1391 در دفتر بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان با حضور برخی از فعالان سازمان‌های مردم نهاد و کارآفرینان اجتماعی برگزار گردید، هدف از برگزاری چنین نشست‌هایی بهره‌مندی از تجارب تشکل‌ها و سازمان‌های مردم نهاد، تقسیم تجارب و هم‌افزایی بین این نهادها و فعالین این عرصه است.

در این نشست خانم لیلا ارشد مدیر مرکز خانه خورشید و خانم عشرت قلی پور مسئول امور خارجی بنیاد خیریه امید مهر به تبادل تجربیات و نظرات خویش در حوزه فعالیت‌هایشان پرداختند.

در بخش ابتدایی جلسه خانم ارشد به معرفی مرکز خانه خورشید و فعالیت های جاری آن پرداخت. خانه خورشید اولین مرکز گذری کاهش آسیب های ناشی از اعتیاد زنان است که فعالیت خود را از بهمن 1385 در منطقه 12 شهر تهران و محله دروازه غار آغاز کرده است. هدف عمده این مرکز همانطور که مدیر مرکز نیز بدان اشاره کرد ترک اعتیاد و درمان کامل این زنان نیست، بلکه هدف اصلی کمک به کاهش آسیب‌های ناشی از سو مصرف مواد زنان مصرف کننده از طریق اقدام درمانی و حمایت های اجتماعی برای زنان و پیشگیری برای فرزندان آنان است.

فعالیت‌های این مرکز در 3 بخش درمانی، امداد رسانی محلی و فعالیت های جاری مرکز گذری کاهش آسیب یا همان DIC پیگیری می گردد. در بخش درمانی روزانه 100 زن مصرف کننده مواد مخدر خدمات درمانی متادون را به صورت رایگان دریافت می‌نمایند. در این بخش کاندوم، سوزن وسرنگ نیز به منظور پیشگیری از بیماری‌های خطرناک عفونی بین مددجویان توزیع می‌گردد. در بخش امداد رسانی محلی نیز که با یاری افراد بهبود یافته محلی اداره می‌گردد مواد بهداشتی همچون سرنگ، کاندوم و... در سطح پارک‌ها و محله توزیع می‌گردد و زنان آسیب‌پذیر توسط مددجویان بهبود یافته جهت حضور در مرکز تشویق می‌گردند و پیام بهبودی را دریافت می کنند. در بخش سوم نیز خدمات آموزش، مشاوره، روانشناسی، مددکاری اجتماعی و نیز خدماتی همچون حمام روزانه، یک وعده غذای گرم، چای، وسایل بهداشتی همچون خمیر دندان و مسواک، خدمات مشاوره‌ای، تست HIVو... به این زنان ارائه می گردد.

نبود حمایت‌های اجتماعی از مددجویان مشکلی است که خانم ارشد در روند کار خود با آن روبه‌رو بوده‌اند. چرا که هنوز جامعه به خصوص بخش سنتی‌تر آن پذیرای این دسته از زنان نیست و بزرگترین شاهد برای چنین مسئله‌ای به فروش نرفتن محصولات تولید شده توسط این زنان و پذیرفته نشدن آنان در مراکز تولیدی با وجود داشتن مهارت‌هایی همچون خیاطی، بافندگی و گلیم بافی (که در خود مرکز این آموزش ها را دریافت می نمایند) می‌باشد. دیگر نکته قابل تامل در رابطه با این زنان و کودکانشان به خصوص فرزندان دختر، ادامه‌دار بودن چرخه آسیب‌پذیری و بازتولید آسیب‌های اجتماعی درگیر با زندگی این مددجویان است. بنا بر گفته مدیر مرکز خانه خورشید آموزش مهارت‌هایی همچون کامپیوتر و تایپ به دختران مددجویان جهت درآمدزایی موفقیت چندانی نداشته و هم چنان آسیب‌های اجتماعی ناشی از شرایط زندگی خانواده‌ها در روند زندگی این دختران بازتولید می‌گردد.

نقطه قوت‌هایی که خانه خورشید را به یک مرکز نمونه در این حوزه تبدیل کرده است:

- استفاده از نیروهای متخصص در حوزه های مختلف روانشناسی، پزشکی، جامعه‌شناسی و مددکاری جهت یاری رساندن به مددجویان

- استفاده از روش‌های درمانی مناسب جهت بازپروری روح و روان مددجویان همچون هنر درمانی، یوگای خنده، گفتگو درمانی و دوره مهارت های زندگی.

- ایجاد محیطی صمیمانه ،محترمانه، انسانی و امن برای این زنان به طوری که در طول زمان منجر به تغییر رفتار مددجویان گردیده است.

- توان‌افزایی از طریق آموزش مهارت های حرفه ای به طوری که اکثر مددجویان با دیدن تولیدات دست خود احساس ارزشمند بودن می‌نمایند که چنین امری می‌تواند در روند بهبود آنان موثر واقع افتد.

تعهد شایسته تقدیر دیگری که این مرکز برای خود قائل است، ایجاد فضایی برای پژوهش‌های علمی در حوزه آسیب‌های اجتماعی است. امری که می‌تواند تداوم بخش نوع نگاه حاکم بر این مرکز باشد.

***

در بخش دوم نشست خانم عشرت قلی‌پور مدیر توسعه و امورخارجی بنیاد خیریه امید مهر به معرفی مرکز پرداخت.

این مرکز با هدف توانمندسازی دختران و زنان جوان در وضعیت دشوار تا زمان ایجاد خودکفایی آنان در زندگی اجتماعی در سال1383 توسط خانم دکتر مرجانه حالتی روانشناس اجتماعی تاسیس شده است و دوبار در سال یعنی فرودین ماه و شهریورماه حدودا 40 مهارت جو از میان دختران 15 تا 25 سال با سطح تحصیلات سوم راهنمایی تا دیپلم را پذیرش می کند.

در این بنیاد مهارت جویان به صورت 5 روز در هفته بجز روزهای سه شنبه و جمعه از ساعت 8 صبح تا چهار به همراه صبحانه، ناهار و میان وعده پذیرش می شوند و از خدمات دو بخش فعال در بنیاد بهره می برند. در بخش آموزش مهارت های استفاده از کامپوتر، نرم افزار و سخت افزار، زبان انگلیسی، تایپ و حسابداری به مهارت جویان ارائه می‌شود. بخش پرورش شامل مصاحبه ها و مشاوره های مددکاری و روانشناسی به صورت فردی و گروهی است و خدمات روانپزشکی ارائه می‌گردد که همگی رایگان است. مهارت جویان پس از پایان دوره 36 ماهه در بنیاد، دوره تخصصی خارج از بنیاد را به مدت 4 تا 6 ماه زیر نظر سازمان فنی حرفه ای می گزرانند و پس از آموزش های تخصصی و دریافت مدرک رسمی معتبر برای آنان در مراکز مناسب کاریابی می گردد. قبل از کاریابی مهارت جویان طی یک دوره کار داوطلبانه یک ماهه در سازمان های همتا و همچنین دوره 3 ماهه کارورزی در رشته تخصصی آماده ورود به عرصه اجتماعی می شوند.

از بزرگترین مشکلات این مرکز که توسط خانم قلی‌پور توضیح داده شد می‌توان به موارد زیر اشاره نمود: نبود تبلیغات به دلیل کمبود امکانات جهت پذیرش مهارت جو، عدم پذیرش اجتماعی و نبود حمایت اجتماعی از مهارت جو جهت بازگردانده شدن به جامعه، عدم علاقمندی برخی از خانواده‌های این دختران برای رشد فکری فرزندانشان که البته خانم قلی پور و همکارانشان در بنیاد جهت حل چنین مشکلاتی برنامه‌هایی آموزشی را برای خانواده آنان تنظیم و اجرا نموده‌اند.

خانم قلی‌پور ضمن تاکید بر حرفه‌ای عمل کردن در این حوزه، اتخاذ نگاه اجتماعی و انسان‌مدارانه به آسیب دیده‌ها و تغییر نگاه به این افراد مخصوصا زنان را مهم‌ترین تلاش و رسالت فعالین اجتماعی دانستند.

از نکات مثبت و قابل تامل این مرکز که خانم صابر نیزبدان اشاره داشتند می‌توان ویژگی‌های زیر را نام برد:

- استفاده موثر از امکانات سایر نهادها

- توسعه دامنه فعالیت‌ها زیر چتر هدف اصلی مانند آموزش خانواده‌های این دختران جهت بالا بردن توان ذهنی و فکری این خانواده‌ها

- جذب دختران مددجو به عنوان همکار موسسه پس از توانمندسازی آنان

- اتخاذ رویکردی انسان مدارانه، حمایتی و برابری خواهانه نسبت به مددجویان.

***

در پایان جلسه برخی از حاضرین به بیان نظرات، دیدگاه‌ها و سوالات خویش از سخنرانان پرداختند. یکی از نکات مهم مورد پرسش نحوه جذب داوطلبین این موسسات بود. پاسخ‌های خانم ارشد و قلی‌پور حاکی از آن بود که کار با زنان آسیب‌پذیر بسیار مشکل است و نیازمند وجود دغدغه و تخصص به خصوص در زمینه مددکاری است و به آسانی و بدون آموزش نمی‌توان در این حوزه داوطلب پذیرفت. البته در بخش‌های دیگر این مراکز که کمتر احتیاج به کار تخصصی است مثل گرداندن کتابخانه و آموزش مهارت از وجود نیروهای دواطلب بسیار استقبال می‌گردد.

در پایان باید افزود که یکی از مهمترین نکات قابل تامل که در هر دو موسسه به عنوان سیاست کاری جریان دارد وجود نگاهی انسانی به مددجویان و ایجاد احساس امنیت در بین زنان و دخترانی است که خشونت و بی‌حرمتی جز لاینفک تجربه زیسته آنان در زندگی روزمره‌شان است. در واقع اتخاذ رویکردی انسان مدارانه نسبت به زنانی که کمترین فرصت انتخاب را در طول زندگیشان داشته‌اند می تواند احساس مفید بودن و موثر بودن را در این زنان ایجاد نماید چنین رویکردی این زنان را از چرخه توسعه و رشد جامعه و روند طبیعی آن حذف نمی‌کند بلکه با ایجاد حس حمایتی و امنیتی در این زنان سعی می‌نماید بخشی از شخصیت انسانی آنان که در چرخه خشونت و فقر نابود شده است را از طریق توان‌افزایی بازپروری نماید.

 

قدرت گرفته از جی‌کامنت فارسی ، ترجمه و بازنویسی : سی‌ام‌اس فارسی