شنبه ۳۱ فروردين ۱۳۹۲ ساعت ۰۷:۳۳
PDF
پنجمین نشست هم اندیشی کارآفرینان اجتماعی

نشست پنجم:خانه خورشيد و موسسه اميد مهر

  • تاريخ:18/10/91
  • سخنرانان:خانم ارشد مدير عامل خانه خورشيد و خانم قلي پور مدير امور خارجي بنياد اميد مهر


v خانه خورشيد اولين مركز گذري كاهش آسيب هاي اجتماعي براي زنان

خانه خورشید اولین مرکز گذری کاهش آسیب های ناشی از اعتیاد زنان است که فعالیت خود را از بهمن 1385 در منطقه 12 شهر تهران و محله دروازه غار آغاز کرده است. هدف عمده این مرکز همانطور که مدیر مرکز نیز بدان اشاره کرد ترک اعتیاد و درمان کامل این زنان نیست، بلکه هدف اصلی کمک به کاهش آسیب‌های ناشی از سو مصرف مواد زنان مصرف کننده از طریق اقدام درمانی و حمایت های اجتماعی برای زنان و پیشگیری برای فرزندان آنان است.

فعالیت‌های این مرکز در 3 بخش درمانی، امداد رسانی محلی و فعالیت های جاری مرکز گذری کاهش آسیب یا همان DIC پیگیری می گردد. در بخش درمانی روزانه 100 زن مصرف کننده مواد مخدر خدمات درمانی متادون را به صورت رایگان دریافت می‌نمایند. در این بخش کاندوم، سوزن  وسرنگ نیز به منظور پیشگیری از بیماری‌های خطرناک عفونی بین مددجویان توزیع می‌گردد. در بخش امداد رسانی محلی نیز که  با یاری افراد بهبود یافته محلی اداره می‌گردد  مواد بهداشتی همچون سرنگ، کاندوم و... در سطح پارک‌ها و محله توزیع می‌گردد و زنان آسیب‌پذیر توسط مددجویان بهبود یافته جهت حضور در مرکز تشویق می‌گردند و پیام بهبودی را دریافت می کنند. در بخش سوم نیز خدمات آموزش، مشاوره، روانشناسی، مددکاری اجتماعی و نیز خدماتی همچون حمام روزانه، یک وعده غذای گرم، چای، وسایل بهداشتی همچون خمیر دندان و مسواک، خدمات مشاوره‌ای، تست  HIVو... به این زنان ارائه می گردد.

v منابع مالی

خانم ارشد در این رابطه بیان داشتند که به خاطر خاص بودن جامعه هدفشان و نبود حمایت اجتماعی برای این گروه خاص معمولا کمک های افراد خیر سنتی را در مجموعه خود ندارند اما در کل بیشترین درآمد موسسه از کمک های مردمی ، دوستان و آشنایان تامین می گردد البته برخی از کارهای دستی تولید شده توسط زنان خانه خورشید توسط دوستان و آشنایان به فروش می رسد که البته درآمد از این امر  به خود زنان برای تامین امور روزانه خویش داده میشود.

v چالش ها و معضلات

نبود حمایت‌های اجتماعی از مددجویان مشکلی است که خانم ارشد در روند کار خود با آن روبه‌رو بوده‌اند. چرا که هنوز جامعه به خصوص بخش سنتی‌تر آن پذیرای این دسته از زنان نیست و بزرگترین شاهد برای چنین مسئله‌ای به فروش نرفتن محصولات تولید شده توسط این زنان و پذیرفته نشدن آنان در مراکز تولیدی با وجود داشتن مهارت‌هایی همچون خیاطی، بافندگی و گلیم بافی (که در خود مرکز این آموزش ها را دریافت می نمایند) می‌باشد. دیگر نکته قابل تامل در رابطه با این زنان و کودکانشان به خصوص فرزندان دختر، ادامه‌دار بودن چرخه آسیب‌پذیری و بازتولید آسیب‌های اجتماعی درگیر با زندگی این مددجویان است. بنا بر گفته مدیر مرکز خانه خورشید آموزش مهارت‌هایی همچون کامپیوتر و تایپ به دختران مددجویان جهت درآمدزایی موفقیت چندانی نداشته و هم چنان آسیب‌های اجتماعی ناشی از شرایط زندگی خانواده‌ها  در روند  زندگی این دختران  بازتولید می‌گردد.

v نکات قابل تامل

نقطه قوت‌هایی که خانه خورشید را به یک مرکز نمونه در این حوزه تبدیل کرده است:

-    استفاده از نیروهای متخصص در حوزه های مختلف روانشناسی، پزشکی، جامعه‌شناسی و مددکاری  جهت یاری رساندن به مددجویان

-    استفاده از روش‌های درمانی مناسب جهت بازپروری روح و روان مددجویان همچون هنر درمانی، یوگای خنده، گفتگو درمانی و دوره مهارت های زندگی.

-    ایجاد محیطی صمیمانه ،محترمانه، انسانی و امن برای این زنان به طوری که در طول زمان منجر به تغییر رفتار مددجویان گردیده است.

-     توان‌افزایی از طریق آموزش مهارت های حرفه ای به طوری که اکثر مددجویان با دیدن تولیدات دست خود احساس ارزشمند بودن می‌نمایند که چنین امری می‌تواند در روند بهبود آنان موثر واقع افتد.

-تعهد شایسته تقدیر دیگری که این مرکز برای خود قائل است، ایجاد فضایی برای پژوهش‌های علمی در حوزه آسیب‌های اجتماعی است. امری که می‌تواند تداوم بخش نوع نگاه حاکم بر این مرکز باشد.

v توانمندسازی زنان و دختران دروضعیت دشوار عامل اصلی تولد بنیاد امید مهر

بنیاد امید مهر با هدف توانمندسازی دختران و زنان جوان در وضعیت دشوار تا زمان ایجاد خودکفایی آنان در زندگی اجتماعی در سال1383 توسط خانم دکتر مرجانه حالتی روانشناس اجتماعی تاسیس شده است و دوبار در سال یعنی فرودین ماه و شهریورماه حدودا 40 مهارت جو از میان دختران 15 تا 25 سال با سطح تحصیلات سوم راهنمایی تا دیپلم را پذیرش می کند.

در این بنیاد مهارت جویان به صورت 5 روز در هفته بجز روزهای سه شنبه و جمعه از ساعت 8 صبح تا چهار به همراه صبحانه، ناهار و میان وعده پذیرش می شوند و از خدمات دو بخش فعال در بنیاد بهره می برند. در بخش آموزش مهارت های استفاده از کامپیوتر، نرم افزار و سخت افزار، زبان انگلیسی، تایپ و حسابداری به مهارت جویان ارائه می‌شود. بخش پرورش شامل مصاحبه ها و مشاوره های مددکاری و روانشناسی به صورت فردی و گروهی است و خدمات روانپزشکی ارائه می‌گردد که همگی رایگان است. مهارت جویان پس از پایان دوره 36 ماهه در بنیاد، دوره تخصصی خارج از بنیاد را به مدت 4 تا 6 ماه زیر نظر سازمان فنی حرفه ای می گذرانند و پس از آموزش های تخصصی و دریافت مدرک رسمی معتبر برای آنان در مراکز مناسب کاریابی می گردد. قبل از کاریابی مهارت جویان طی یک دوره کار داوطلبانه یک ماهه در سازمان های همتا و همچنین دوره 3 ماهه کارورزی در رشته تخصصی آماده ورود به عرصه اجتماعی می شوند.

خانم قلی‌پور ضمن تاکید بر حرفه‌ای عمل کردن در این حوزه، اتخاذ نگاه اجتماعی و انسان‌مدارانه به آسیب دیده‌ها و تغییر نگاه به این افراد مخصوصا زنان را مهم‌ترین تلاش و رسالت فعالین اجتماعی دانستند.

v مشکلات و معضلات

از بزرگترین مشکلات این مرکز که توسط خانم قلی‌پور توضیح داده شد می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

نبود تبلیغات به  دلیل کمبود امکانات جهت پذیرش مهارت جو، عدم پذیرش اجتماعی و نبود حمایت اجتماعی از مهارت جو جهت بازگردانده شدن به جامعه، عدم علاقمندی برخی از خانواده‌های این دختران برای رشد فکری فرزندانشان که البته خانم قلی پور و همکارانشان در بنیاد جهت حل چنین مشکلاتی برنامه‌هایی آموزشی را برای خانواده آنان تنظیم و اجرا نموده‌اند.

v نکات قابل تامل

از نکات مثبت و قابل تامل این مرکز که خانم صابر نیزبدان اشاره داشتند می‌توان ویژگی‌های زیر را نام برد:

-    استفاده موثر از امکانات سایر نهادها

-     توسعه دامنه فعالیت‌ها زیر چتر هدف اصلی مانند آموزش خانواده‌های این دختران جهت بالا بردن توان ذهنی و فکری این خانواده‌ها

-     جذب دختران مددجو به عنوان همکار موسسه پس از توانمندسازی  آنان

-     اتخاذ رویکردی انسان مدارانه، حمایتی و برابری خواهانه نسبت به مددجویان

-      تخصص گرایی و تمرکز بر روی هدف اصلی بنیاد و پرهیز از موازی کاری

 

v پرسش و پاسخ

در پایان جلسه برخی از حاضرین به بیان نظرات، دیدگاه‌ها و سوالات خویش از سخنرانان پرداختند. یکی از نکات مهم مورد پرسش نحوه جذب داوطلبین این موسسات بود. پاسخ‌های خانم ارشد و قلی‌پور حاکی از آن بود که کار با زنان آسیب‌پذیر بسیار مشکل است و نیازمند وجود دغدغه و تخصص به خصوص در زمینه مددکاری است و به آسانی و بدون آموزش نمی‌توان در این حوزه داوطلب پذیرفت. البته در بخش‌های دیگر این مراکز که کمتر احتیاج به کار تخصصی است مثل گرداندن کتابخانه و آموزش مهارت از وجود نیروهای داوطلب بسیار استقبال می‌گردد.

یکی دیگر از سوالات مطرح شده نحوه تعامل به خصوص تعامل مالی با نهادهای دولتی بود خانم قلی پوردر این زمینه بیان داشتند که تا کنون هیچ گونه کمک مادی دولتی را دریافت نکرده اندو معتقدند باید دست بر زانو گذاشت و خود موسسات با یاری یکدیگرو با کمک مردم مسائل خویش را حل نمایند خانم ارشد نیز با اشاره به تجربه صدای یارا ذکرنمودند که معمولا نهادهای دولتی چندان تمایلی به کمک رسانی به این گونه موسسات را ندارند.

v جمع بندی

خانه خورشید و بنیاد امید مهر دو موسسه ی مردم نهاد هستند که در حوزه زنان و دختران آسیب دیده یا در معرض آسیب فعالیت می کنند گرچه حوزه فعالیت، جامعه هدف و اهداف این دو مرکز با هم متفاوت است اما هر دو موسسه با دادن اعتماد به نفس به مددجویان خود  و ایجاد یک فضای صمیمانه حس عزت نفس را در جامعه هدف خود تقویت نموده اند و صدای خاموش این گروه هدف هستند.

درواقع  یکی از مهمترین نکات قابل تامل که در هر دو موسسه به عنوان سیاست کاری جریان دارد وجود نگاهی انسانی به مددجویان و ایجاد احساس امنیت در بین زنان و دخترانی است که خشونت و بی‌حرمتی جز لاینفک تجربه زیسته آنان در زندگی روزمره‌شان است. در واقع اتخاذ رویکردی انسان مدارانه نسبت به زنانی که کمترین فرصت انتخاب را در طول زندگیشان داشته‌اند می تواند احساس مفید بودن و موثر بودن را در این زنان ایجاد نماید چنین رویکردی این زنان را از چرخه توسعه و رشد جامعه و روند طبیعی آن حذف نمی‌کند بلکه با ایجاد حس حمایتی و امنیتی در این زنان سعی می‌نماید بخشی از شخصیت انسانی آنان که در چرخه خشونت و فقر نابود شده است را  از طریق توان‌افزایی بازپروری نماید.

 

قدرت گرفته از جی‌کامنت فارسی ، ترجمه و بازنویسی : سی‌ام‌اس فارسی